Metody oceny efektywności systemów zarządzania jakością

Piotr Gudz

Zaporoski Narodowy Uniwersytet Techniczny, Zaporoże, Ukraina

Instytut Ekonomii i Nauk Humanistycznych, Katedra Zarządzania

ul. Żukowskiego 64, Zaporoże, 69063, Ukraina

e-mail: pitgudz@gmail.com

ORCID: 0000-0001-7604-549X

Maryna Gudz

Zaporoski Narodowy Uniwersytet Techniczny, Zaporoże, Ukraina,

Instytut Prawa i Zarządzania, Katedra Gospodarki i Cła

ul. Żukowskiego 64, Zaporoże, 69063, Ukraina

e-mail: gydzmarina@yahoo.com

ORCID: 0000-0002-1454-4987

otrzymano: 22.10.2020
poprawiono: 07.11.2020
zaakceptowano: 25.11.2020
Słowa kluczowe:
efektywność, system zarządzania jakością, przedsiębiorstwo mleczarskie, branża spożywcza, audyt, przegląd zarządzania.

Streszczenie

W funkcjonowaniu przedsiębiorstw konsumenckich istotne jest monitorowanie efektywności zarządzania w nich jakością w celu osiągnięcia bezpieczeństwa konsumentów i rentowności biznesu, a także utrzymania reputacji firmy na rynku. Celem artykułu jest ocena skuteczności i  efektywności systemu zarządzania jakością w przedsiębiorstwach w branży spożywczej zorientowanych na ciągłe doskonalenie na przykładzie organizacji sektora mleczarskiego. W pracy wykorzystano ogólne metody badawcze – analizę literatury naukowej na temat istoty efektywności jakości, alternatywne podejścia do oceny efektywności, a także metody empiryczne – audyty oraz przeglądy systemów zarządzania jakością uzyskane z  badanego przedsiębiorstwa z  branży mleczarskiej. Przeprowadzono badanie satysfakcji klientów – najważniejszych kwestii związanych z  wzajemną kooperacją, tj. badano kompetencje pracowników i poziom obsługi klienta, jakość wyrobów, a także terminowość realizacji dostaw. Kontrola i ocena efektów działań odbywa się zwykle z  wykorzystaniem mierników, które opisują oceniane zjawiska i  są przez to źródłem informacji na temat dokonań poszczególnych działów przedsiębiorstwa. W wyniku badania otrzymano informację, że obsługa zamówień stałych klientów znacznie się poprawiła w 2018 roku w stosunku do lat ubiegłych, na co mogło mieć wpływ przekształcenie systemu informatycznego w rozbudowany moduł logistyczny. Badanie jak najbardziej to odzwierciedla. Firma pomimo dość dobrej jakości wyrobów nie nadąża na bieżąco z dostosowywaniem się do zmian na rynku nie tylko przetworów mlecznych, ale i zachowań konsumenckich czy pracowniczych. Choć przedsiębiorstwo jest świadome problemów wskazanych w ankietach, które są dowodem na zmiany zachodzące na rynku, to nie potrafi szybko im przeciwdziałać, a przeciwdziałanie jest właśnie głównym celem systemu zarządzania jakością w firmie

Literatura

  1. Bajer-Marczak, R. (2015). Doskonalenie zarządzania jakością procesów i produktów w organizacjach. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

  2. Dzwolak, W. (2018a). Developing a  hazard analysis worksheet in a small food business with the application of a T-shaped matrix diagram. Food Control, 87, 180-191.

  3. Dzwolak, W. (2018b), Wymagania ISO 22000:2018. Cz. 1. Kontekst organizacji, przywództwo i planowanie. Przegląd Mleczarski, 10.

  4. Dzwolak, W. (2019). Wymagania ISO 22000:2018. Cz. 6. Ocena skuteczności i doskonalenie. Przegląd Mleczarski, 4.

  5. Ejdys, J., Kobylińska, U., Lulewicz-Sas, A. (2012). Zintegrowane systemy zarządzania jakością, środowiskiem i bezpieczeństwem. Białystok: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej.

  6. Europejskie Centrum Jakości i Promocji. (2015). PN-EN ISO 9001:2015. Systemy zarządzania jakością – Wymagania. Pobrane 2 października 2020 z  https://www.centrumjakosci.pl/systemy-zarzadzania/certyfikaty-iso/pn-en-iso-9001.html

  7. Europejskie Centrum Jakości i  Promocji. (2018). PN-EN ISO 22000:2018-08. Systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności. Pobrane 3 października 2020 z  https://www.centrumjakosci. pl/systemy-zarzadzania/certyfikaty-iso/pn-en-iso-22000.html

  8. Habelman, J. (2015). Audyt zintegrowanego systemu zarządzania w świetle wymagań norm ISO w przedsiębiorstwie X. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 76, t. 2, 61-73.

  9. Hamrol, A. (2017). Zarządzanie i inżynieria jakości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

  10. Łyda, K. (2017). Audit jako narzędzie doskonalenia systemu zarządzania jakością. W: M. Salerno-Kochan (red.), Wybrane aspekty zarządzania jakością (s. 151-156). Kraków: Polskie Towarzystwo Towaroznawcze.

  11. PKN. (2016). PN-EN ISO 9000:2015 System zarządzania jakością – Podstawy i terminologia. Warszawa: Polski Komitet Normalizacyjny.

  12. Rydzewska-Włodarczyk, M., Sobieraj M. (2015). Pomiar efektywności procesów za pomocą kluczowych wskaźników efektywności. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 76, t. 2, 333–347.

  13. Senczyszyn, E. (2016). Możliwości wykorzystania narzędzi Lean Manufacturing w  celu eliminacji strat w  podejściu procesowym. W:  M. Salerno-Kochan (red.), Wybrane aspekty zarządzania jakością (s. 264-270). Kraków: Polskie Towarzystwo Towaroznawcze.

  14. Walaszczyk, A., Błaszczyk, M. (2013). Wskaźniki monitorowania procesów – studium przypadku. Zeszyty Naukowe. Organizacja i  Zarządzanie / Politechnika Łódzka, 56(1184), 89-10.