Wyzwania związane z monitoringiem inteligentnych specjalizacji w słabiej rozwiniętych regionach Unii Europejskiej

Elżbieta Wojnicka-Sycz

University of Gdansk, Polska

ul. Jana Bażyńskiego 8, 80-309 Gdańsk

Gdańsk University of Technology, Polska

ul. Gabriela Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, e-mail: elzbieta.wojnicka-sycz@ug.edu.pl

ORCID: 0000-0002-0016-5580

Piotr Sliż

University of Gdansk, Polska

ul. Jana Bażyńskiego 8, 80-309 Gdańsk

e-mail: piotr.sliz@ug.edu.pl

ORCID: 0000-0001-6776-3369

Piotr Sycz

University of Gdansk, Polska

ul. Jana Bażyńskiego 8, 80-309 Gdańsk

e-mail: piotr.sycz@ug.edu.pl

ORCID: 0000-0002-9614-5065

otrzymano: 30.11.2020
poprawiono: 09.12.2020
zaakceptowano: 15.12.2020
Słowa kluczowe:
inteligentne specjalizacje, innowacja, pomorskie.

Streszczenie

Przedmiotem rozważań autorów są problemy i  wyzwania w  zakresie monitorowania inteligentnych specjalizacji traktowanych jako priorytetowe obszary regionalnych strategii innowacyjnych inteligentnych specjalizacji (RIS3) na przykładzie województwa pomorskiego. W artykule przedstawiono ogólne założenia projektowania systemu monitoringu oraz międzynarodowe rekomendacje i przykłady wraz z wnioskami na temat problemów, z którymi borykają się słabiej rozwinięte regiony, o mniejszych zasobach i tradycjach w gromadzeniu specjalistycznych danych do monitorowania priorytetowych obszarów. Przedstawiono też proces projektowania i realizacji monitoringu inteligentnych specjalizacji w województwie pomorskim wraz z analizą dostępnych źródeł danych do monitorowania wskaźników oraz ich słabych i mocnych stron.

Ponadto na podstawie analizy dostępnych wskaźników związanych z zasobami, objawami i efektami inteligentnych specjalizacji autorzy przedstawili propozycję systemu monitorowania priorytetowych obszarów inteligentnych specjalizacji w  województwie pomorskim, a  także dodatkowe źródła danych, inne niż dotychczas wykorzystywane zasoby urzędów statystycznych, tj. dane z Urzędu Patentowego, bazy danych publikacji naukowych, dane o projektach związanych z badaniami podstawowymi i inne. Stosowane metody badawcze obejmują analizę literatury, materiałów i dokumentów źródłowych, a także danych statystycznych i innych źródeł (dane o projektach B+R, ochronie praw własności intelektualnej, publikacjach naukowych, nowych podmiotach gospodarczych), które można wykorzystać w systemie monitoringu. Analiza obejmuje badanie ich mocnych i  słabych stron pod kątem wykorzystania w  monitoringu inteligentnych specjalizacji w  słabiej rozwiniętych regionach UE, na przykładzie województwa pomorskiego.

Literatura

  1. Bal-Domańska, B. (2016). The identification of relations between smart specialization and sensitivity to crisis in the European Union regions. In: A. F. X. Wilhelm & H. A. Kestler (Eds.), Analysis of Large and Complex Data (pp. 287-297). Springer.

  2. European Commission (2010). Investing in Europe’s future: Fifth report on economic, social and territorial cohesion. Publications Office of the European Union.

  3. Delloite. (2015). Wskaźniki obrazujące poziom rozwoju Inteligentnych Specjalizacji Pomorza. Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego – materiał wewnętrzny. Warszawa.

  4. European Commission. (2014). Guidance document on monitoring and evaluation. Retrieved from https://ec.europa.eu/regional_policy/ sources/docoffic/2014/working/wd_2014_en.pdf

  5. European Commission. (2018a). Smart specialization platform. Retrieved from http://s3platform.jrc.ec.europa.eu/monitoring

  6. European Commission. (2018b). Regional innovation scoreboard. Retrieved from http://ec.europa.eu/growth/industry/innovation/ facts-figures/regional_en

  7. Gulc, A. (2015). Analysis of methodological approach to identify smart specialization on the example of Polish regions. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 213, 817-823.

  8. Kamrowska-Zaluska, D. & Soltys, J. (2016). Process of emergence of smart specialisation in Pomeranian Voivodeship in Poland. Procedia Engineering, 161, 1987-1995. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2016.08.791

  9. Kleibrink, A., Gianelle, C., & Doussineau, M. (2016). Monitoring innovation and territorial development in Europe: emergent strategic management. European Planning Studies, 24(8), 1438-1458.

  10. McCann, P. & Ortega-Argilés, R. (2016). Smart specialisation, entrepreneurship and SMEs: Issues and challenges for a  results-oriented EU regional policy. Small Business Economics, 46(4), 537- 552.

  11. Markowska, M., Kusterka-Jefmańska, M., & Jefmański, B. (2016). Analysis of smart specialization in European regions using fuzzy classification. Argumenta Oeconomica, 37(2), 31-65. DOI:10.15611/ aoe.2016.2.02

  12. Monteiro, R., Santos, P., Guimarães, C., & Silva, A. (2018), Norte Region smart specialisation strategy (NORTE RIS3). A monitoring system methodological approach for MONITORIS3 project Retrieved from https://s3platform.jrc.ec.europa.eu/en/w/monitoring-the-smart-specialisation-strategy-of-the-norte-region-norte-ris3-

  13. Pander, W., Rauzer, A., Stawicki, M., Sycz, P., & Wojnicka-Sycz, E. (2014). Wyznaczanie, monitoring i ewaluacja inteligentnych specjalizacji. Warszawa.

  14. Plenikowska-Ślusarz, T. & Jurkiewicz, T. (2017). Ocena modelu monitorowania inteligentnych specjalizacji Pomorza. Gdańsk: Centrum Analiz i Ekspertyz Uniwersytetu Gdańskiego.

  15. Smoliński, A., Bondaruk, J., Pichlak, M., Trząski, L., & Uszok, E. (2015). Science-economy-technology concordance matrix for development and implementation of regional smart specializations in the Silesian Voivodeship, Poland. The Scientific World Journal, 2015, Article ID 126760. https://doi.org/10.1155/2015/126760

  16. Wojnicka-Sycz, E., Sliż, P. & Sycz, P. (2018), Monitoring inteligentnych specjalizacji w województwie pomorskim (ISP) w 2018 – propozycja modyfikacji w zakresie wskaźników specyficznych. Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego Gdańsk.