Ekoinnowacje na przykładzie polskich przedsiębiorstw

Paweł Bartoszczuk

Warsaw School of Economics, Enterprise Institute, Polska

al. Niepodległości 162, 02-554 Warszawa

e-mail: pbarto1@sgh.waw.pl

ORCID: 0000-0002-2208-5960

otrzymano: 07.11.2020
poprawiono: 25.11.2020
zaakceptowano: 08.12.2020
Słowa kluczowe:
ekoinnowacje, środowisko, kraje Europy Środkowej, gospodarka, przedsiębiorczość, środowisko.

Streszczenie

Istnieje kilka typów ekoinnowacji. Mogą one skutkować powstaniem nowego lub istotnie ulepszonego produktu (dobra lub usługi), procesu, nowych metod marketingowych lub organizacyjnych. Niektórzy autorzy zaproponowali zawężenie tej koncepcji. Zgodnie z wynikami ich badań, powodem wprowadzania ekoinnowacji jest dążenie do ograniczenia degradacji środowiska, a  także osiągnięcie szczególnego wpływu na środowisko Ekoinnowacje powinny być postrzegane jako integralna część wysiłków na rzecz innowacji we wszystkich sektorach gospodarki. Celem badań było określenie wpływu ekoinnowacji na wyniki środowiskowe i finansowe w krajach Europy Środkowej i  Wschodniej, w  szczególności w  Polsce. Podano trzy przykłady projektów ekoinnowacyjnych w Polsce. Zauważono też, że podczas gdy duże przedsiębiorstwa są skłonne do współpracy z uniwersytetami, a zatem są skłonne do wprowadzania innowacji, małe i  średnie firmy niechętnie wprowadzają innowacje i współpracują ze sobą z powodu braku zachęt i zaufania, a także braku motywacji do innowacyjnych rozwiązań.

Literatura

  1. Altham, W. (2007). Benchmarking to trigger cleaner production in small businesses: Drycleaning case study. Journal of Cleaner Production, 15(8–9), 798–813.

  2. Arundel, A. & Kemp, R. (2007). Measuring Eco-Innovation. Results from the MEI project. Retrieved from https://www.researchgate.net/ publication/254405708_Measuring_Eco-Innovation

  3. Barczak, G. (1995). New product strategy, structure, process, and performance in the telecommunications industry. Journal of Product Innovation Management, 12(3), 224–234.

  4. Basso, L. C., Santos, D. F. L., Kimura, H., & Braga, C. S. (2013). Eco-innovation in Brazil: The creation of an index. SSRN Electronic Journal. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2284336

  5. Beliën, J. & Forcé, H. (2012). Supply chain management of blood products: A literature review. European Journal of Operational Research, 217(1), 1–16.

  6. Białoń, L. (2010). Zarządzanie działalnością innowacyjną. Warszawa: Placet.

  7. Bukowski., S., Szpor, A. i Śniegocki, A. (2012). Ekoinnowacje w Polsce. Stan obecny, bariery rozwoju, możliwości wsparcia. Instytut Badań Strukturalnych. Pobrane z  https://ibs.org.pl/publications/ potencjal-i-bariery-polskiej-innowacyjnosci-2/

  8. Carrillo-Hermosilla, J., Del Río González, P., & Könnöla, T. (2009). Eco-innovation: When sustainability and competitiveness shake hands. Palgrave: Macmillan.

  9. OECD (2005). Oslo manual: Guidelines for collecting and interpreting innovation data (3rd ed.). The Measurement of Scientific and Technological Activities, OECD Publishing, Paris. https://doi. org/10.1787/9789264013100-en...

  10. Ehrenfeld, J. R. (2008). Sustainability by design. A subversive strategy for transforming our consumer culture. Yale University Press.

  11. Fussler, C. & James, P. (1996). Driving eco-innovation: A breakthrough discipline for innovation and sustainability. London: Pitman Publishing.

  12. Ghisetti, C. & Pontoni, F. (2015). Investigating policy and R&D effects on environmental innovation: A  meta-analysis. Ecological Economics, 118, (C) 57–66.

  13. Hart, S. L. (1995). A natural-resource-based view of the firm. Academy of Management Review, 20(4), 986–1014.

  14. Hellström, T. (2007). Dimensions of environmentally sustainable innovation: The structure of eco-innovation concepts. Sustainable Development, 15(3), 148–159.

  15. Hemel, C. van & Cramer, J. (2002). Barriers and stimuli for eco-design in SMEs. Journal of Cleaner Production, 10(5), 439–453.

  16. Hemmelskamp, J. (1997). Environmental policy instruments and their effects on innovation. European Planning Studies, 5(2), 177– 194. https://doi.org/10.1080/09654319708720392

  17. Huber, J. (2008). Technological environmental innovations (TEIs) in a chain-analytical and life-cycle-analytical perspective. Journal of Cleaner Production, 16(18), 1980–1986.

  18. Huppes, G., Kleijn, R., Huele, R., Ekins, P., Shaw, B., Esders, M., & Schaltegger, S. (2008). Measuring eco-innovation: Framework and typology of indicators based on causal chains. Final report of the ECODRIVE Project. Leiden, London, Lüneburg ECODRIVE Report to the European Commission.

  19. James, P. (1997). The sustainability circle: A new tool for product development and design. The Journal of Sustainable Product Design, 2, 52–57.

  20. Kanerva, M. M., Arundel, A. V., & Kemp, R. P. M. (2009). Environmental innovation: Using qualitative models to identify indicators for policy. UNU-MERIT, Maastricht Economic and Social Research and Training Centre on Innovation and Technology. UNU-MERIT Working Papers No. 047.

  21. Kemp, R. & Pearson, P. (2007). Final report MEI project about measuring eco-innovation. Maastricht: UM Merit.

  22. Klewitz, J., Zeyen, A., & Hansen, E. G. (2012). Intermediaries driving eco-innovation in SMEs: A qualitative investigation. European Journal of Innovation Management, 15(4), 442–467.

  23. Lee, K.-H. & Min, B. (2015). Green R&D for eco-innovation and its impact on carbon emissions and firm performance. Journal of Cleaner Production, 108, 534–542. https://doi.org/10.1016/j. jclepro.2015.05.114

  24. National GPP Action Plans (policies and guidelines). (2017). Retrieved from https://ec.europa.eu/environment/gpp/pdf/200311_GPP_ NAPs_March_2020.pdf

  25. Norberg-Bohm, V. (2000). Creating incentives for environmentally enhancing technological change. Lessons from 30 years of U.S. energy technology policy. Technological Forecasting and Social Change, 65(2), 125–148. https://doi.org/10.1016/S0040-1625(00)00076-7

  26. OECD. (2009). Eco-innovation in industry: Enabling green growth. OECD.

  27. OECD. (2012). The future of eco-innovation: The role of business models in green transformation. Copenhagen.

  28. Oksanen, K. & Hautamäki, A. (2015). Sustainable innovation: A competitive advantage for innovation ecosystems. Technology Innovation Management Review, 5(10), 24–30

  29. Oltra, V. (2008). Environmental innovation and industrial dynamics: The contributions of evolutionary economics. Post-Print. https://ideas. repec.org/p/hal/journl/hal-00391485.html

  30. Porter, M. & Linde van der, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97–118.

  31. Reid, A. & Miedziński, M. (2008). Eco-innovation. Final Report for Sectoral Innovation Watch. EUROPE INNOVA, Technopolis Group. DOI: 10.13140/RG.2.1.1748.0089.

  32. Rennings, K. (2000). Redefining innovation – Eco-innovation research and the contribution from ecological economics. Ecological Economics, 32(2), 319–332.

  33. Rennings, K., Ziegler, A., Ankele, K., & Hoffmann, E. (2006). The influence of different characteristics of the EU environmental management and auditing scheme on technical environmental innovations and economic performance. Ecological Economics, 57(1), 45–59. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2005.03.013

  34. Roscoe, S., Cousins, P. D., & Lamming, R. C. (2016). Developing ecoinnovations: A three-stage typology of supply networks. Journal of Cleaner Production, 112, 1948–1959.

  35. SEEDiA. (2020, October 20). Mała architektura SEEDiA w parku sensorycznym w Mielcu. Retrieved from https://seedia.city/pl/malaarchitektura-seedia-parku-sensorycznym-mielcu/

  36. Sinclair-Desgagné, B., Feigenbaum, D., & Pawlak, E. (2003). The integrated product policy and the innovation process: An overview, Scientific Series. Montréal: CIRANO.

  37. Woźniak, L., Strojny, J., & Wojnicka, E. (Red.) (2010). Ekoinnowacje w  praktyce funkcjonowania MŚP. Warszawa: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

  38. Xavier, A. F., Naveiro, R. M., Aoussat, A., & Reyes, T. (2017). Systematic literature review of eco-innovation models: Opportunities and recommendations for future research. Journal of Cleaner Production, 149, 1278–1302.